STJÖ3as05 - Almenn stjarnvísindi

Undanfari : ÍSLE2mg05
Í boði : Vorönn

Lýsing

Í áfanganum er fjallað um uppbyggingu og þróun alheimsins. Nemendur kynnast sólkerfinu okkar, uppruna þess og þróun, sem og helstu fyrirbærum innan þess. Þá er farið ítarlega í eðli stjarna, myndun þeirra, líftíma, efnasamsetningu og þróunarferil, með sérstakri áherslu á lokastig stjarna á borð við rauða risa, hvíta dverga, nifteindastjörnur og svarthol. Jafnframt er fjallað um vetrarbrautir og stjörnuþyrpingar, gerð þeirra, flokkun og dreifingu í alheiminum. Að lokum kynnast nemendur nútíma rannsóknum í geimvísindum og helstu mæliaðferðum stjörnufræðinnar, svo sem notkun stjörnusjónauka, gervitungla og geimkanna.

Þekkingarviðmið:

Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:

  • helstu hugtökum og kenningum um uppbyggingu og þróun alheimsins og stöðu jarðar í honum
  • uppruna og þróun sólkerfisins og helstu eiginleikum reikistjarna, tungla og annarra smærri hnatta
  • myndun stjarna, eðli þeirra, efnasamsetningu og líftíma,
  • þróunarferli stjarna og helstu lokastigum þeirra, svo sem rauðum risum, hvítum dvergum, nifteindastjörnum og svartholum
  • gerð, flokkun og dreifingu vetrarbrauta og stjörnuþyrpinga í alheiminum
  • grunnhugmyndum að baki nútíma rannsóknum í geimvísindum og helstu mæliaðferðum stjörnufræðinnar

Leikniviðmið:

Nemandi skal geta:

  • notað hugtök og fræðileg líkön stjörnufræðinnar til að lýsa og útskýra fyrirbæri í alheiminum
  • túlkað myndir, gröf og einföld gögn úr stjarnfræðilegum athugunum og rannsóknum
  • nýtt einfaldar mæliaðferðir og reikniaðferðir til að bera saman stærðir, fjarlægðir og tíma í stjörnufræði
  • aflað sér upplýsinga um stjörnufræðileg viðfangsefni úr áreiðanlegum heimildum og metið gildi þeirra
  • miðlað þekkingu sinni í rituðu og/eða munnlegu máli með skýrum og rökstuddum hætti

Hæfniviðmið:

Nemandi skal geta:

  • sett stjarnfræðileg fyrirbæri í samhengi við náttúruvísindi og þróun vísindalegrar þekkingar
  • greint og borið saman ólíkar kenningar og skýringar á uppbyggingu og þróun alheimsins
  • beitt gagnrýnni hugsun við umfjöllun um niðurstöður geimrannsókna og umfjöllun um þær í fjölmiðlum
  • unnið sjálfstætt eða í samvinnu við að rannsaka, útskýra og kynna stjarnfræðilegt viðfangsefni
  • sýnt skilning á mikilvægi stjörnufræði og geimvísinda fyrir þekkingu mannsins á náttúrunni og stöðu hans í alheiminum

Einingar:

 5