STJÖ3as05 - Almenn stjarnvísindi
Undanfari : ÍSLE2mg05
Í boði
: Vorönn
Lýsing
Í áfanganum er fjallað um uppbyggingu og þróun alheimsins. Nemendur kynnast sólkerfinu okkar, uppruna þess og þróun, sem og helstu fyrirbærum innan þess. Þá er farið ítarlega í eðli stjarna, myndun þeirra, líftíma, efnasamsetningu og þróunarferil, með sérstakri áherslu á lokastig stjarna á borð við rauða risa, hvíta dverga, nifteindastjörnur og svarthol. Jafnframt er fjallað um vetrarbrautir og stjörnuþyrpingar, gerð þeirra, flokkun og dreifingu í alheiminum. Að lokum kynnast nemendur nútíma rannsóknum í geimvísindum og helstu mæliaðferðum stjörnufræðinnar, svo sem notkun stjörnusjónauka, gervitungla og geimkanna.
Þekkingarviðmið:
Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:
- helstu hugtökum og kenningum um uppbyggingu og þróun alheimsins og stöðu jarðar í honum
- uppruna og þróun sólkerfisins og helstu eiginleikum reikistjarna, tungla og annarra smærri hnatta
- myndun stjarna, eðli þeirra, efnasamsetningu og líftíma,
- þróunarferli stjarna og helstu lokastigum þeirra, svo sem rauðum risum, hvítum dvergum, nifteindastjörnum og svartholum
- gerð, flokkun og dreifingu vetrarbrauta og stjörnuþyrpinga í alheiminum
- grunnhugmyndum að baki nútíma rannsóknum í geimvísindum og helstu mæliaðferðum stjörnufræðinnar
Leikniviðmið:
Nemandi skal geta:
- notað hugtök og fræðileg líkön stjörnufræðinnar til að lýsa og útskýra fyrirbæri í alheiminum
- túlkað myndir, gröf og einföld gögn úr stjarnfræðilegum athugunum og rannsóknum
- nýtt einfaldar mæliaðferðir og reikniaðferðir til að bera saman stærðir, fjarlægðir og tíma í stjörnufræði
- aflað sér upplýsinga um stjörnufræðileg viðfangsefni úr áreiðanlegum heimildum og metið gildi þeirra
- miðlað þekkingu sinni í rituðu og/eða munnlegu máli með skýrum og rökstuddum hætti
Hæfniviðmið:
Nemandi skal geta:
- sett stjarnfræðileg fyrirbæri í samhengi við náttúruvísindi og þróun vísindalegrar þekkingar
- greint og borið saman ólíkar kenningar og skýringar á uppbyggingu og þróun alheimsins
- beitt gagnrýnni hugsun við umfjöllun um niðurstöður geimrannsókna og umfjöllun um þær í fjölmiðlum
- unnið sjálfstætt eða í samvinnu við að rannsaka, útskýra og kynna stjarnfræðilegt viðfangsefni
- sýnt skilning á mikilvægi stjörnufræði og geimvísinda fyrir þekkingu mannsins á náttúrunni og stöðu hans í alheiminum
Einingar:
5